Trong các thể văn cũ, cổ nhân ngoài thơ luật, thường sáng tác phú và văn tế. Phú là loại văn mô tả như định nghĩa (phú giả, trực trần kỳ sự có nghĩa ‘phú là thể mô tả trực tiếp sự việc’). Còn văn tế là thể văn truy điệu nhân một kỳ tế lễ, bày tỏ lòng thương tiếc, kính ngưỡng của người sống, qua những lời ca tụng đức tính, công nghiệp của người quá cố. Trong văn học Việt Nam thế kỷ XIX, nhiều bài văn tế của Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) đã trở thành bất hủ như các bài: Văn tế vong hồn mộ nghĩa, Văn tế Trương Công Định, Văn tế Nghĩa sĩ Cần giuộc... Tuy nhiên, nhà văn cũng có thể dùng văn tế để tống tiễn quỷ thần, đặc biệt là ác thần, như Nguyễn Thuyên đời Trần làm bài văn tế Đuổi cá sấu về biển Đông.
